Rodzaje tokenów i czym się różnią
Każdy token odpowiada na trzy pytania: jakie prawo niesie, czy jedna jednostka jest równa drugiej i kto może go posiadać. Od odpowiedzi zależą jego regulacje, standard techniczny i możliwe zastosowania.
Co reprezentuje token
| Rodzaj tokena | Co reprezentuje | Typowe regulacje w UE |
|---|---|---|
| Udziałowy token papieru wartościowego (security token) | Akcje lub udziały w spółce albo spółce celowej (SPV) – własność, prawo głosu, dywidendy | MiFID II (dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych), przepisy prospektowe |
| Dłużny token papieru wartościowego | Obligacja lub inny papier dłużny – kupon i spłata | MiFID II, przepisy prospektowe |
| Token jednostki funduszu | Jednostka uczestnictwa lub akcja funduszu inwestycyjnego | Dyrektywa UCITS lub AIFMD (fundusze detaliczne lub alternatywne) oraz MiFID II w zakresie dystrybucji |
| Token będący e-pieniądzem (EMT) | Stablecoin powiązany z jedną walutą urzędową | MiCA (rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów); emitują go banki lub instytucje pieniądza elektronicznego |
| Token powiązany z aktywami (ART) | Stablecoin powiązany z koszykiem walut lub innymi aktywami | MiCA; emitenci posiadający zezwolenie |
| Tokenizowany depozyt | Depozyt bankowy zapisany jako token | Prawo bankowe – to depozyt, a nie kryptoaktywo |
| Token użytkowy (utility) | Dostęp do towaru lub usługi w sieci | MiCA, jeśli jest oferowany publicznie |
| Token niewymienny (NFT – non-fungible token) | Unikalny obiekt – dzieło sztuki, tytuł prawny lub certyfikat | Często poza MiCA, jeśli jest naprawdę unikalny; może być papierem wartościowym, jeśli działa jak papier wartościowy |
Klasyfikacja zależy od cech konkretnego tokena i musi zostać potwierdzona przez prawników.
Czy jedna jednostka jest taka sama jak inna?
Standardy techniczne, na których się opierają
Standardy to wspólne zbiory reguł, dzięki którym portfele, depozytariusze i systemy obrotu obsługują tokeny w ten sam sposób. Oto te, które mają największe znaczenie dla aktywów rzeczywistych w sieciach zgodnych z Ethereum.
| Standard | Do czego służy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| ERC-20 | Podstawowy token wymienny: salda i transfery | Stablecoiny, tokeny użytkowe, baza dla innych standardów |
| ERC-3643 | Token z kontrolą dostępu powiązany ze zweryfikowanymi tożsamościami; transfery wyłącznie do uprawnionych posiadaczy | Security tokeny, jednostki funduszy, tokenizowany dług |
| ERC-1400 | Rodzina standardów security tokenów z partycjami (klasami), dokumentami i operacjami kontrolera | Security tokeny ze złożonymi klasami akcji |
| ERC-4626 | Tokenizowany skarbiec (vault): wpłaty, wypłaty i wartość udziału | Produkty generujące dochód i zbliżone do funduszy |
| ERC-721 | Token niewymienny: jeden unikalny obiekt na token | Sztuka, przedmioty kolekcjonerskie, tytuły prawne, całe kredyty |
| ERC-1155 | Wiele klas tokenów w jednym kontrakcie | Serie, transze, edycje |
Kolejne rozróżnienia, które mają znaczenie
Rodzaje tokenów – najczęstsze pytania
Czym różni się security token od tokena użytkowego?
Security token (token papieru wartościowego) niesie prawa inwestycyjne – własność, odsetki lub udział w zyskach – i jest regulowany jak papier wartościowy. Token użytkowy daje dostęp do produktu lub usługi i podlega przepisom o kryptoaktywach, takim jak MiCA.
Czy stablecoin jest papierem wartościowym?
Zwykle nie. W UE stablecoiny są tokenami będącymi e-pieniądzem lub tokenami powiązanymi z aktywami w rozumieniu MiCA; w USA stablecoiny płatnicze mają własne ramy federalne na mocy ustawy GENIUS Act z 2025 r.
Czym jest ERC-3643?
To otwarty standard tokenów z kontrolą dostępu. Wiąże tokeny ze zweryfikowanymi tożsamościami i sprawdza uprawnienia przy każdym transferze, dlatego jest powszechnie stosowany dla security tokenów i tokenizowanych funduszy.
Czy NFT może być papierem wartościowym?
Tak, jeśli działa jak inwestycja – na przykład ułamkowe NFT sprzedawane z oczekiwaniem zysku. Naprawdę unikalne przedmioty kolekcjonerskie są zwykle traktowane inaczej.